Franska hornið - oftast bara kallað horn til styttingar - er talið eiga uppruna sinn í ,,trompe de chasse", stóru, hringlaga veiðihorni sem leit dagsins ljós í Frakklandi um 1650. Ventlum var bætt á hljóðfærið í upphafi 19. aldarinnar.
Hljóð fæst úr horninu þegar hljóðfæraleikarinn lætur varirnar titra við kúpt munnstykkið. Tónhæð er breytt með mismunandi ,,stellingum" varanna og með ventlunum. Ventlarnir veita loftinu í mismunandi pípur á hljóðfærinu og lengja þannig eða stytta leið loftsins. Þetta breytir tónhæðinni.
Hornið er til í tveim megingerðum, franskt og þýskt. Franska hornið er fremur lítið notað í dag, þó það hafi verið allsráðandi í Bretlandi og Frakklandi áður fyrr.
Þýska hornið er meira notað í dag. Það er stærra og býr yfir þróaðra ventlakerfi.
Þeir sem hafa séð hornleikara á tónleikum hafa eflaust velt því fyrir sér hvers vegna þeir setja oft aðra hendina inn í bjöllu hljóðfærisins. Þetta er gert til að dempa hljóðið, en veldur því að tónhæðin breytist lítilega og verður hljóðfæraleikarinn að bregðast við því með vörunum og laga tóninn. Á 18. öld var þessi aðferð gjarnan notuð til að auka við tónsvið hljóðfærisins, enda var það mun minna á þeim tíma.
|
|
Eins og sjá má eru rör hornsins afskaplega flókin og virðist kannski við fyrstu sýn ótrúlegt að hljóðið komi út á endanum! Ventlarnir veita hljóðinu (loftinu) inn í ýmsa búta af þessari röraflóru - þannig næst fram mismunandi tónhæð. |
|
Hornleikari |
