Pákur eða timpani eru stórar og hljóm-miklar trommur. Stórar trommur, líkt og pákurnar - hafa í árhundruð gengið undir nafninu ketiltrommur, en þegar farið var að hanna þær og nota fyrir sinfóníuhljómsveitir öðluðust þær nafnið timpani (pákur). Það var um miðja 17. öld sem pákurnar hófu innreið sína á svið klassískrar tónlistar. Spilað er á hljóðfærið með mishörðum sleglum.

Fyrst í stað voru þær aðallega notaðar sem áhrifaauki í köflum sem áttu að tjá mikla gleði - eða með bassahljóðfærunum þar sem tónskáldið vildi fá mikinn kraft í verkið. Á 17. og 18. öld var algengt að partar fyrir tvær pákur væru í verkinu - yfirleitt voru þær stilltar í, annarsvegar grunntón og hinsvegar fimmta tón skalans.

Á nítjándu öld var hlutur pákunnar orðinn veigameiri í ýmsum tónverkum, t.d. notaði Hector Berlioz, 16 ketiltromur í tónverkinu Requiem og mælti meira að segja með því að tónskáld færu að tiltaka hvaða tegund af sleglum hljóðfæraleikarar spiluðu með í hvert skipti.

Lögun pákunnar minnir á háan tebolla og er skel hennar yfirleitt gerð úr kopar eða látúni. Skinnið, yfirleitt úr kálfskinni eða gerviefnum, er fest efst á skelina með málmhring og hægt er að stilla tónhæð, ýmist með skrúfum eða fótpedulum.

 

Mynd I

Páku-sleglar. Þeir eru misharðir eftir efni sem notað er í haus þeirra.

Mynd II

Pákur. Þessi hljóðfæri má stilla með fótpedulum.

Heimildir / Efst á síðu