Hljóðfærið píanó, mun vera um 300 ára gömul uppfinning. Upphaflega var það kallað ,,pianoforte". Forveri píanósins, semball, var þó fundið upp mun fyrr eða í kringum 1500. ,,Hamrar" klæddir dádýrsskinni sáu um að slá á strengina í samræmi við hvaða lykil (nótu) á lyklaborðinu hafði verið þrýst á - og flókinn búnaður sá um að þeir færu strax af strengjunum aftur svo þeir gætu titrað og gefið frá sér hljóð. Í dag eru hamrarnir klæddir flóka. Hér er góð hreyfimynd sem sýnir hreyfingu hamarsins.
Járnrammi er inn í öllum píanóum og á hann eru strengirnir festir. Spennan á strengjunum er gífurleg og því nauðsynlegt að ramminn sé úr járni - talað er um að spennan vegna strengjanna sé ígíldi 30 tonna í píanóum dagsins í dag. Áður fyrr voru rammarnir gerðir úr tré og því ekki hægt að strekkja strengina jafn mikið.
Þegar maður slær tenór- eða sóprannótu á píanói - slær hamarinn í raun á 2 - 3 strengi sem hljóma allir eins. Bassanóturnar hafa einungis einn streng hver. Þetta skiptir miklu máli þegar fótpedalar píanós eru útskýrðir.
| Til hægri | Lyftir flókadempurum af strengjunum og gerir það að verkum að þeir lifa mun lengur - tónninn heldur áfram að hljóma. |
| Í miðjunni | Heldur uppi flókadempurum, einungis á þeim strengjum sem ýtt er á meðan pedalnum er haldið niðri. |
| Til vinstri | Færir virkni hljómborðs og hamra til hliðar svo einungis einn af 2 - 3 strengjum tenór- og sópranstrengja lenda ,,undir hamrinum" og hljóma. |
Á píanóum eru þrír pedalar sem stjórnað er með fótunum.
Í áranna rás tók píanóið miklum breytingum og sá útbúnaður sem framkallar hljóð þegar spilað er á nóturnar varð sífellt fullkomnari. Upphaflega voru það aðallega konur sem spiluðu á píanó þar sem nóturnar voru nokkuð fíngerðar og hentuðu illa stórum karlmannshöndum. Kröfur um píanó í sífellt stærri konsertsali urðu þó til þess að þau stækkuðu. Sagt er frá því að Beethoven hafi eitt sitt brotið eitt af fíngerðu píanóunum í tvennt með kraftmikilli spilamennsku sinni.
|
|
Hér sést inn í venjulegan
flygil. Eins og sjá má er þetta afskaplega mikið
strengjakerfi. |
|
Hér sjást hamranir sem sjá
um að slá á strengi hljóðfærisins
þegar þrýst er á lykil á lyklaborðinu. |