(Uppfært 1/9 2005. Þakkir til Kristinns Svavarssonar fyrir texta varðandi sögu hljóðfærisins og ýmsar upplýsingar á síðunni).

Belginn Adolphe Sax, fæddur 6. nóvember 1814, fann upp saxófóninn.  Hljóðfærið var fyrst kynnt á hljóðfærasýningu í París árið 1842 og vakti mikla athygli.  Sax var ungur að árum þegar hann kynnti fyrirbærið og hefði átt að hljóta fyrstu verðlaun fyrir uppfinninguna, en meðlimum akademíunnar fannst hann of ungur til að hljóta fyrstu verðlaun á sýningunni þannig að þau féllu öðrum í skaut.  Hljóðfærið fór í framleiðslu 1846 og hefur fagnað vaxandi vinsældum æ síðan.

Saxófónninn breikkar alla leið frá munnstykki út að bjöllu - er sem sagt keilulaga. Tónarnir ráðast af opnum eða lokuðum götum á búk hljóðfæris. Götunum er lokað með því að ýta á takka - þá leggst ,,platti" yfir gatið og varnar lofti útgöngu.

Saxófónn er einblöðungur og myndast hljóð úr honum þegar listamaðurinn blæs í munnstykki og kemur titringi á blaðið. Keilulaga búkurinn magnar síðan upp hljóðið þar til það streymir úr bjöllunni.

Mjög margar tegundir eru til af hljóðfærinu. Bassa-, bariton-, tenór-, alt- og sópransaxófónar eru þeirra á meðal. Mismunandi gerðir gefa til kynna hversu djúpur eða bjartur tónninn er. Bassasaxófónn er dýpstur, svo hækkar tónsviðið og endar í sópranínósaxófón sem er bjartastur.  Í einu frægasta verki Maurice Ravel, Bolero, má heyra í tenór-, sópran- og sópranínósaxófón og í verkinu Víkingakall eftir Jón Leifs má heyra í hefðbundnum saxófónkvartett (sópran, alt, tenór og barítón).  Síðarnefnda verkið má heyra á hljómdiski með Sinfóníuhljómsveit Íslands.

Saxófónninn náði miklum vinsældum sem sólóhljóðfæri í kringum fyrri heimsstyrjöldina. Fljótlega varð hljóðfærið vinsælt í jass- og danstónlist. Hljóðfærið hefur minna verið notað í sinfónískum verkum, þó á því séu undantekningar, líkt og lesa má um hér að ofan.

Heimildir / Efst á síðu